Άσκηση δημιουργικής γραφής
στα πλαίσια του μαθήματος της Γλωσσικής Διδασκαλίας
και με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας
«Φανταστείτε ότι η Ελληνική Γλώσσα ζωντανεύει και παίρνει
ανθρώπινη μορφή. Αν μιλούσε, τι θα μας έλεγε;»
Τέσσερις Εργασίες Μαθητών του Β3 Τμήματος:
Α.
Είμαι η Ιταλική γλώσσα, Ρωμανική με λατινικές ρίζες, γνωστή παγκοσμίως. Σήμερα είναι η μέρα που θα κάνω τη χώρα μου περήφανη. Στον διαγωνισμό για τη σπουδαιότερη γλώσσα αγωνίζομαι εναντίον άλλων μεγάλων γλωσσών, όπως είναι τα Γαλλικά και τα Αγγλικά...
Οι κριτές έχουν συλλέξει τις ψήφους τους και περιμένουμε με ανυπομονησία τα τελικά αποτελέσματα. Ρίχνω μία ματιά στις ανταγωνίστριές μου: η αγγλική φαίνεται γεμάτη σιγουριά και αυτοπεποίθηση. Διεθνής γλώσσα, λέει... Πιο πίσω, γλώσσες μικρότερων εθνών ψιθυρίζουν αγωνιωδώς. Κι όμως… μία μορφή ξεχωρίζει. Ποια είναι άραγε η Γλώσσα που ανοήτως τρέφει ελπίδες για τη νίκη;. Είναι η Ελληνική;!
Σηκώνει το κεφάλι της και με κοιτάζει με τα πανέμορφα μάτια της, στα οποία το γαλάζιο της θάλασσας και το πράσινο των βουνών της αναμειγνύονται αρμονικά. Μοιάζει με αρχαία ελληνική θεότητα. Το λευκό της φόρεμα ταιριάζει με το δαντελωτό σε βαθύ γαλάζιο πέπλο της και τα καστανά μαλλιά της λάμπουν σαν τον καλοκαιρινό ήλιο.
Στο μεταξύ ανακοινώνεται η νικήτρια: «Η Εθνική Γλώσσα που κερδίζει στον αποψινό διαγωνισμό είναι η Ελληνική!»
Την παρακολουθώ να ανεβαίνει στη σκηνή. Το βραβείο της είναι η καθιέρωση της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας της Ελληνικής Γλώσσας. Μια ημέρα μνήμης και αναγνώρισης. Τι τιμή! Η Ελληνική Γλώσσα αναγνωρίζεται ως σπουδαιότατη παγκοσμίως! Στέκεται στο βήμα. Δεν θριαμβολογεί. Δεν υψώνει τη φωνή της. Μιλά ήρεμα — κι όμως η φωνή της γεμίζει τον χώρο.
- Δεν ήρθα εδώ για να διεκδικήσω κανένα βραβείο, καμία νίκη, αλλά για να θυμίσω. Είμαι γλώσσα με ιστορία χιλιάδων ετών, αυθεντική. Από εμένα γεννήθηκαν εκατοντάδες λέξεις που χρησιμοποιούνται από όλους σας. Δε ζητώ να με μιλούν όλοι, ζητώ να με καταλαβαίνουν. Είμαι δύσκολη, ναι, μα κάθε μου λέξη είναι μια
ρίζα για επόμενες, κάθε τόνος μία ανάσα πολιτισμού. Όποιος με μαθαίνει, δε μαθαίνει μόνο να μιλά, αλλά κυρίως να σκέφτεται.
Στρέφει το βλέμμα της προς το κοινό.
— Και σε εσάς που με κληρονομήσατε, μιλώ κυρίως για τους εθνικούς μου συνοδοιπόρους, ζητώ ένα μόνο: να με χρησιμοποιείτε με σεβασμό. Να μη με
αντικαθιστάτε άκριτα. Να με κρατάτε ζωντανή.
Η αίθουσα σιωπά. Δεν ακούγεται χειροκρότημα· μόνο ένα αίσθημα δέους.
Και εγώ, η Ιταλική Γλώσσα, σκύβω ελαφρά το κεφάλι. Γιατί εκείνη τη στιγμή καταλαβαίνω πως η αληθινή σπουδαιότητα δεν μετριέται με βραβεία, αλλά με διάρκεια.
Τα λόγια της Ελληνικής Γλώσσας ένιωσα ότι ζέσταναν το στήθος μου. Δεν υπήρχε ζήλεια πια, μόνο αναγνώριση. Σα να είχα δίπλα μου τη μεγάλη μου αδερφή. Θυμήθηκα τις κοινές μας ρίζες, τις λέξεις που ταξίδεψαν μέσα στον χρόνο και συνέβαλαν στη διαμόρφωση των εθνικών μας γλωσσών.
Χαμογέλασα. Μπορεί να μην κέρδισα το βραβείο, σκέφτηκα, όμως θα συνεχίσω να γράφω να μιλώ, να τραγουδώ. Γιατί το να εκφράζεσαι είναι αρετή και δύναμη ταυτόχρονα.
Χριστίνα Χρυσοφού
Β.
Επιστρέφοντας στο σπίτι έπειτα από μια κουραστική ημέρα, άκουσα ξαφνικά μια βραχνή γυναικεία φωνή. Έστρεψα το βλέμμα μου και αντίκρισα μια ηλικιωμένη γυναίκα, επιβλητική στην όψη, με βλέμμα που απέπνεε στοχασμό και σοφία. Με πλησίασε και άρχισε να μου μιλά.
— Γεια σου, νεαρέ. Είμαι η Ελληνική Γλώσσα. Γνωρίζεις πολύ καλά πως είμαι μία από τις αρχαιότερες και σπουδαιότερες γλώσσες. Ωστόσο, πλέον αρχίζετε να με αλλοιώνετε, να με παραμερίζετε αντικαθιστώντας λέξεις μου με ξενικά γλωσσικά στοιχεία, να με φτωχαίνετε χρησιμοποιώντας πάντα ένα πρόχειρο, καθημερινό λεξιλόγιο. Κανείς δεν με σέβεται
πραγματικά. Με πληγώνει η κακή ορθογραφία και η λανθασμένη χρήση της γραμματικής. Ξεχνάτε ότι έχω επηρεάσει πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες και ότι εδώ και αιώνες παραμένω δυνατή και διαχρονική. Μην επιτρέψετε να σβήσει αυτό το φως, σας εκλιπαρώ. Τόσα σπουδαία λογοτεχνικά έργα, γραμμένα από σημαντικούς Έλληνες δημιουργούς και μεταφρασμένα σε όλο τον κόσμο, σας αφήνουν αδιάφορους, ενώ μέσα από αυτά θα μπορούσατε να με γνωρίσετε βαθύτερα, εμένα και τον πλούτο μου. Μη με αδικείτε. Μελετήστε με και χρησιμοποιήστε με στην καθημερινότητά σας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Θα αισθανθείτε την αξία μου και θα αντιληφθείτε ότι είμαι το πιο σημαντικό κομμάτι της ταυτότητάς σας. Κρατήστε με ισχυρή και ζωντανή!
Σταμάτησε και με κοίταξε με βλέμμα γεμάτο απορία και θλίψη ταυτόχρονα. Ύστερα εξαφανίστηκε.
Μπερδεμένος και βαθιά επηρεασμένος από τα λόγια της, συνέχισα τον δρόμο προς το σπίτι, προβληματισμένος αλλά και αποφασισμένος να αλλάξω.
Γιάννης Παναγόπουλος
Γ. Γ.
Η καθηγήτριά μας σήμερα στο σχολείο μάς μίλησε για την Ελληνική Γλώσσα, για την αξία και την παλαιότητά της, αλλά και για τον «βανδαλισμό» που υφίσταται στις μέρες μας. Προβληματίστηκα και μοιράστηκα τις σκέψεις μου με τους γονείς μου.
Η νύχτα έφτασε και έπρεπε να κοιμηθώ. Το πρωινό ξύπνημα πάντα με ταλαιπωρεί. Βυθίστηκα στον ύπνο και ξαφνικά βρέθηκα στην αίθουσα διδασκαλίας μαζί με τους συμμαθητές μου. Όλα έμοιαζαν κανονικά, μόνο που μια διαφορετική φιγούρα, όχι εκείνη της καθηγήτριάς μου, στεκόταν απέναντί μας: νέα, αέρινη και λαμπερή. Πήρε αμέσως τον λόγο, σπάζοντας την απόλυτη σιωπή:
— Παιδιά, είμαι η Ελληνική Γλώσσα, αυτή που σας συντροφεύει πάντοτε: στις σκέψεις σας, στις αντιδράσεις σας, στις φιλικές αλλά και σε κάθε άλλη σχέση σας. Ήρθα σήμερα εδώ για να εκφράσω τα παράπονά μου σε εσάς, τη νέα γενιά. Οι παλαιότεροι με πρόσεχαν και με φρόντιζαν. Εσείς όμως, με τον τρόπο που με χρησιμοποιείτε, με αλλοιώνετε. Μη με παραμορφώνετε αντικαθιστώντας τις λέξεις μου με ξενόφερτα στοιχεία. Μάθετε να με χρησιμοποιείτε σωστά, τόσο στον προφορικό όσο και στον γραπτό λόγο σας. Είμαι η μητέρα πολλών ευρωπαϊκών γλωσσών· μη με αφήσετε να χαθώ!
Σιώπησε. Ωστόσο, μπόρεσα να διακρίνω στο πρόσωπό της μια βαθιά μελαγχολία, θλίψη και παράπονο μαζί.
Την κοίταξα για λίγο και τότε όλα τελείωσαν. Βρέθηκα ξανά στο κρεβάτι μου και η φωνή της μητέρας μου με ξύπνησε. Ήταν ώρα να πάω σχολείο…
Ένιωσα ευλογημένος ύστερα από ένα τέτοιο όνειρο. Μια καινούργια μέρα άρχιζε και εγώ ανανέωσα τους στόχους και τις υποσχέσεις μου: η Ελληνική μας Γλώσσα θα αποτελέσει πλέον αντικείμενο ουσιαστικής μελέτης για μένα.
Γιάννης Τσιργιώτης
Δ. «Μη με κακοποιείτε!»
Είμαι σημαντική για όλους σας. Μαθαίνοντάς με σωστά, αναπτύσσετε τη σκέψη σας και καλλιεργείτε το πνεύμα σας. Μην περιορίζεστε στη φτωχή χρήση των λέξεών μου.
Αναζητήστε βαθύτερα το νόημα και τη μαγεία τους, διαβάζοντας και ανακαλύπτοντας τον πλούτο που κρύβουν. Αυτό που επιθυμώ είναι να με αγαπήσετε, γιατί πολλοί άνθρωποι αντικαθιστούν στοιχεία μου, υιοθετώντας άκριτα ξένες λέξεις. Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα συχνό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και επηρεάζει πολλούς ανθρώπους, κυρίως εσάς τους εφήβους, που τα χρησιμοποιείτε καθημερινά. Είναι σημαντικό, ιδιαίτερα εσείς, να με μαθαίνετε και να με γνωρίζετε ουσιαστικά, γιατί αποτελώ το θεμέλιο του πολιτισμού της χώρας μας. Είμαι, όμως, και η ρίζα πολλών άλλων ευρωπαϊκών γλωσσών. Γι’ αυτό, κρατήστε με ζωντανή. Μην αφήνετε σπουδαίες έννοιες να σβήνουν, γιατί αυτό θα συμβεί, αν συνεχίσετε να μην τις χρησιμοποιείτε. Δείτε με ως φίλο σας και όχι ως εχθρό ή αντίπαλο. Είμαι πάντα εδώ για να σας βοηθώ να εκφράζεστε με ακρίβεια και σαφήνεια.
Μην κουράζεστε να με μελετάτε!
Έλενα Μιχαήλ
